Μνήμη ἀποτομῆς τιμίας κεφαλῆς Ἰωάννου Προδρόμου.
"Ἀπέναντι στὶς σειρῆνες τοῦ συμβιβασμοῦ."
Δοκιμιογραφεὶ καὶ ἑρμηνεύει ὁ Δρ. Κωνσταντῖνος Ἀπ. Καραγιάννης.
Στὸ περιθώριο τῆς ἱστορίας, ἐκεῖ ὅπου ἡ ἐξουσία μεθούσε ἀπὸ τὴν αἴγλη καὶ τὸ ἄρωμα τῶν συμποσίων, ἕνας ἄνθρωπος τῆς ἐρήμου ὕψωνε τὴν φωνή τοῦ πνεύματος ἀπέναντι στὴν παρακμὴ τῆς σαρκός. Ἡ τραγικὴ καὶ συνάμα ἔνδοξη ἀποτομὴ τῆς κεφαλῆς τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου δὲν ἀποτελεῖ ἁπλῶς ἕνα αἱματηρὸ ἐπεισόδιο τῆς καινοδιαθηκικῆς διηγήσεως. Εἶναι ἡ διαχρονικὴ συνάντηση τοῦ ἀσυμβίβαστου Φωτὸς μὲ τὰ βαθύτερα σκότη τῆς ἀνθρώπινης ἀδυναμίας, στὸ σημείο ὅπου ἡ ἀλήθεια σφραγίζεται μὲ τὸ ἴδιο τὸ αἷμα τοῦ Μάρτυρος.
Ὁ Ἡρώδης, δέσμιος τῶν ἐπιθυμιῶν καὶ τῆς παράλογης ἀλαζονείας τοῦ ὅρκου του, ἐνσαρκώνει τὸν ἄνθρωπο ποὺ ἐγκλωβίζεται στὰ δίχτυα τῆς συμβατικότητας καὶ τοῦ φόβου τῆς κοινῆς γνώμης. Ἀπέναντί του, ὁ Ἰωάννης ἵσταται ὡς τὸ ἀκλόνητο ὄρος τῆς συνειδήσεως. Ἕνας Προφήτης ἀσυμβίβαστος, ποὺ δὲν σταμάτησε ποτὲ νὰ κραυγάζει γιὰ τὴν ἀλήθεια, ἀκόμη καὶ ὅταν βρισκόταν ἀλυσoδεμένος στὰ σκοτεινὰ μπουντρούμια τοῦ παλατιοῦ. Ἡ Ἡρωδιάδα καὶ ἡ κόρη της μετατρέπονται σὲ ὄργανα μιᾶς καταστροφικῆς ἐκδικητικότητας, ἀποκαλύπτοντας τὴν γυμνότητα μιᾶς ψυχῆς ποὺ τρέφεται ἀπὸ τὴν ἐξόντωση τοῦ ἐλέγχοντος. Ἡ αἰτηθεῖσα κεφαλὴ πάνω στὸν πίνακα, τελικὰ δὲν ἐπέφερε τὴν προσδοκούμενη ἧττα τοῦ Προδρόμου. Ἀντιθέτως, σηματοδότησε μὲ ἀνεξίτηλο τρόπο, τὴν αἰώνια καταδίκη τῆς ἀδικίας.
Ἡ εὐαγγελικὴ περικοπὴ ἀποκαλύπτει τὴν ἀπέραντη πνευματικὴ ἐλευθερία τοῦ Βαπτιστοῦ. Ὁ Ἰωάννης ἀποκεφαλίζεται, ὅμως ἡ φωνή του παραμένει ἀσίγαστη διὰ μέσου τῶν αἰώνων. Ἡ θυσία του προαναγγέλλει τὸ Πάθος τοῦ Χριστοῦ, καθιστώντας τον Πρόδρομο, ὄχι μόνο στὴ γῆ, ἀλλὰ καὶ στὸν Ἅδη. Ἡ κεφαλὴ τοῦ Προφήτου ἀποτελεῖ τὸ αἰώνιο σύμβολο τῆς νίκης τοῦ ἤθους ἐπάνω στήν αὐθαιρεσία, δείχνοντας ὅτι τὸ σῶμα μπορεῖ νὰ συντριβεῖ, ἀλλὰ ἡ ἀλήθεια παραμένει ἄθικτη καὶ αἰώνια.
Ὁ Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος συνεχίζει νὰ σαλπίζει τὸ μήνυμα τῆς μετανοίας στὶς ἐρήμους τῆς δικῆς μας ἐποχῆς. Ἡ μνήμη τῆς ἀποτομῆς τῆς τιμίας του κεφαλῆς, μᾶς καλεῖ νὰ ἀναλογιστοῦμε τὴν εὐθύνη τῆς δικῆς μας συνειδήσεως. Μᾶς καλεῖ νὰ σταθοῦμε ὄρθιοι ἀπέναντι στὶς σειρῆνες τοῦ συμβιβασμοῦ καὶ νὰ ἀντιληφθοῦμε ὅτι τὸ ἀληθινὸ νόημα τῆς ζωῆς ἑδράζεται στὴν ἀκλόνητη πίστη μας.
Μέ ἀδελφική ἀγάπη
Δρ. Κωνσταντῖνος Ἀπ. Καραγιάννης
Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα.
"Μνήμη ἀποτομῆς τιμίας κεφαλῆς Ἰωάννου Προδρόμου".
Κατά Μάρκον* (στ΄14-30).
14 Καὶ ἤκουσεν ὁ βασιλεὺς Ἡρῴδης· φανερὸν γὰρ ἐγένετο τὸ ὄνομα αὐτοῦ· καὶ ἔλεγεν ὅτι Ἰωάννης ὁ βαπτίζων ἐκ νεκρῶν ἠγέρθη, καὶ διὰ τοῦτο ἐνεργοῦσιν αἱ δυνάμεις ἐν αὐτῷ.
15 ἄλλοι ἔλεγον ὅτι Ἠλίας ἐστίν· ἄλλοι δὲ ἔλεγον ὅτι προφήτης ὡς εἷς τῶν προφητῶν.
16 ἀκούσας δὲ ὁ Ἡρῴδης εἶπεν ὅτι Ὃν ἐγὼ ἀπεκεφάλισα Ἰωάννην, οὗτός ἐστιν· αὐτὸς ἠγέρθη ἐκ νεκρῶν.
17 αὐτὸς γὰρ ὁ Ἡρῴδης ἀποστείλας ἐκράτησε τὸν Ἰωάννην καὶ ἔδησεν αὐτὸν ἐν φυλακῇ διὰ Ἡρῳδιάδα τὴν γυναῖκα Φιλίππου τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ ὅτι αὐτὴν ἐγάμησεν.
18 ἔλεγε γὰρ ὁ Ἰωάννης τῷ Ἡρῴδῃ ὅτι Οὐκ ἔξεστί σοι ἔχειν τὴν γυναῖκα τοῦ ἀδελφοῦ σου.
19 ἡ δὲ Ἡρῳδιὰς ἐνεῖχεν αὐτῷ καὶ ἤθελεν αὐτὸν ἀποκτεῖναι, καὶ οὐκ ἠδύνατο·
20 ὁ γὰρ Ἡρῴδης ἐφοβεῖτο τὸν Ἰωάννην, εἰδὼς αὐτὸν ἄνδρα δίκαιον καὶ ἅγιον, καὶ συνετήρει αὐτόν καὶ ἀκούσας αὐτοῦ πολλὰ ἐποίει καὶ ἡδέως αὐτοῦ ἤκουε.
21 καὶ γενομένης ἡμέρας εὐκαίρου, ὅτε Ἡρῴδης τοῖς γενεσίοις αὐτοῦ δεῖπνον ἐποίει τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτοῦ καὶ τοῖς χιλιάρχοις καὶ τοῖς πρώτοις τῆς Γαλιλαίας,
22 καὶ εἰσελθούσης τῆς θυγατρὸς αὐτῆς τῆς Ἡρῳδιάδος καὶ ὀρχησαμένης καὶ ἀρεσάσης τῷ Ἡρῴδῃ καὶ τοῖς συνανακειμένοις, εἶπεν ὁ βασιλεὺς τῷ κορασίῳ· Αἴτησόν με ὃ ἐὰν θέλῃς, καὶ δώσω σοι.
23 καὶ ὤμοσεν αὐτῇ ὅτι Ὅ ἐάν με αἰτήσῃς δώσω σοι ἕως ἡμίσους τῆς βασιλείας μου.
24 ἡ δὲ ἐξελθοῦσα εἶπε τῇ μητρὶ αὐτῆς· Τί αἰτήσομαι; ἡ δὲ εἶπε· Τὴν κεφαλὴν Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ.
25 καὶ εἰσελθοῦσα εὐθέως μετὰ σπουδῆς πρὸς τὸν βασιλέα ᾐτήσατο λέγουσα· Θέλω ἵνα μοι δῷς ἐξαυτῆς ἐπὶ πίνακι τὴν κεφαλὴν Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ.
26 καὶ περίλυπος γενόμενος ὁ βασιλεὺς, διὰ τοὺς ὅρκους καὶ τοὺς συνανακειμένους οὐκ ἠθέλησεν αὐτὴν ἀθετῆσαι.
27 καὶ εὐθέως ἀποστείλας ὁ βασιλεὺς σπεκουλάτωρα ἐπέταξεν ἐνεχθῆναι τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ.
28 ὁ δὲ ἀπελθὼν ἀπεκεφάλισεν αὐτὸν ἐν τῇ φυλακῇ, καὶ ἤνεγκε τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἐπὶ πίνακι καὶ ἔδωκεν αὐτὴν τῷ κορασίῳ, καὶ τὸ κοράσιον ἔδωκεν αὐτὴν τῇ μητρὶ αὐτῆς.
29 καὶ ἀκούσαντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἦλθον καὶ ἦραν τὸ πτῶμα αὐτοῦ, καὶ ἔθηκαν αὐτὸ ἐν μνημείῳ.
30 Καὶ συνάγονται οἱ ἀπόστολοι πρὸς τὸν Ἰησοῦν, καὶ ἀπήγγειλαν αὐτῷ πάντα, καὶ ὅσα ἐποιήσαν καὶ ὅσα ἐδίδαξαν.
Εὐαγγελιστής Μάρκος
* Ὁ Εὐαγγελιστής Μάρκος ἔγραψε τὸ συντομότερο ἐκ τῶν τεσσάρων Εὐαγγελίων, τὸ ὁποῖο διακρίνεται γιὰ τὴ ζωντάνια καὶ τὴν ἀμεσότητα τῆς διηγήσεως. Κατέγραψε τὶς ἀναμνήσεις καὶ τὰ κηρύγματα τοῦ Ἀποστόλου Πέτρου, παρουσιάζοντας τὸν Ἰησοῦ Χριστὸ ὡς τὸν παντοδύναμο Υἱὸ τοῦ Θεοῦ, ποὺ ἐνεργεῖ μὲ δύναμη καὶ πραγματοποιεί θαύματα. Στὴν ἁγιογραφία, ὁ Εὐαγγελιστὴς Μάρκος συμβολίζεται συχνά μὲ τὸν λέοντα, σύμβολο τῆς βασιλικῆς δυνάμεως τοῦ Κυρίου, καθὼς καὶ τῆς φωνῆς τοῦ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ.
Ἀπὸ τὴ λογοτεχνικὴ συλλογή
"Φιλοσόφως Θεολογεῖν"
τοῦ Δοκιμιογράφου
Δρ. Κωνσταντίνου Ἀπ. Καραγιάννη
