Ἡ μεγαλειώδης ἄρνηση τοῦ ἡγεμόνος στὴν ἔρημο τῆς Γεδρωσίας.
Δοκιμιογραφεὶ ὁ Δρ. Κωνσταντῖνος Ἀπ. Καραγιάννης.
Στὴν ἀχανῆ, πυρακτωμένη ἔρημο τῆς Γεδρωσίας, ἐκεῖ ὅπου ὁ ἥλιος μετατρέπεται σὲ λευκὴ φωτιὰ καὶ ἡ ἄμμος καταπίνει ἀλύπητα κάθε ἴχνος ἐλπίδας, ἐξυφαίνεται ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ συγκλονιστικὰ δράματα τῆς ἀνθρώπινης ἱστορίας. Οἱ Μακεδόνες μαχητές, νικητὲς τῶν μεγαλύτερων αὐτοκρατοριῶν τῆς ἀνατολῆς, βαδίζουν πλέον χωρίς τὰ λαμπερά πετράδια τῆς κυριαρχίας τους, ἡμιθανεῖς καὶ ἐξαντλημένοι. Ἡ δίψα τους συνιστᾶ ἕνα ἄγριο θηρίο ποῦ κατατρώγει τὰ σπλάχνα, παραλύει τὴ βούληση καὶ σβήνει σταδιακὰ τὴν ἀνθρώπινη ἰδιότητα.
Μέσα σὲ αὐτὸ τὸ ἐφιαλτικὸ τοπίο τῆς ἀπόλυτης ἔνδειας, κάποιοι στρατιῶτες ἀνακαλύπτουν μέσα σὲ ἕνα κοῖλωμα βράχου λίγες σταγόνες δροσεροῦ νεροῦ. Τὸ μαζεύουν μὲ ἀπόλυτη προσοχὴ σὲ ἕνα κράνος καὶ τὸ προσφέρουν στὸν ἡγέτη τους, ὡς τὸ πιὸ πολύτιμο καὶ σπάνιο δῶρο τοῦ κόσμου.
Ὁ Μέγας Ἀλέξανδρος κοιτάζει τὸ ὑγρὸ χρυσάφι. Ἡ σάρκα τοῦ ἡγεμόνα φλέγεται ἀκριβῶς ὅπως καὶ ἡ σάρκα τοῦ τελευταίου πεζικάριου, ἀφοῦ ὁ πόνος δὲν ξεχωρίζει τίτλους καὶ ἀξιώματα. Κι ὅμως, μπροστὰ στὰ μάτια τῶν ἐξαντλημένων ἀνδρῶν του, προβαίνει σὲ μία πράξη ποῦ συμπυκνώνει τὴν ὑψηλότερη φιλοσοφία τῆς ἡγεσίας. Χύνει τὸ νερὸ στὴν κάψα τῆς ἄμμου, ἀρνούμενος νὰ ξεδιψάσει μόνος.
Ἡ χειρονομία αὐτὴ ὑπερβαίνει κατὰ πολὺ τὴν ἀπλὴ πολεμικὴ ἀρετή. Στὸ φιλοσοφικὸ πεδίο, ὁ Ἀλέξανδρος ἐφαρμόζει μία βαθιὰ στωικὴ καὶ ὑπαρξιακὴ στάση ζωῆς. Ἀπορρίπτει συνειδητὰ ἕνα προνόμιο ποῦ θὰ ἔκοβε τὸν ὁμφάλιο λῶρο τοῦ ἡγέτη ἀπὸ τὴ μοῖρα τῶν ἀνθρώπων του. Τὸ νερὸ ποῦ χύθηκε, δὲν χάθηκε μάταια στὴν ἁλμύρα τῆς ἐρήμου. Μετατράπηκε ἄμεσα σὲ ψυχικὸ σθένος καὶ ἠθικὸ μεγαλεῖο. Μεταμορφώθηκε σὲ ἕνα ἀόρατο κῦμα δρόσου ποῦ δρόσισε τὰ λαρύγγια ὅλου τοῦ στρατεύματος. Οἱ στρατιῶτες εἶδαν ἕναν ἄνθρωπο ποῦ ἐπέλεξε νὰ μοιραστεῖ τὸ ἀπόλυτο μηδὲν μαζί τους, ὑψώνοντας τὴ συντροφικότητα πάνω ἀπὸ τὴν ἴδια τὴν ἐπιβίωση.
Στὴν ψυχολογία τοῦ στρατεύματος, ἡ ἄρνηση αὐτὴ λειτουργεῖ ὡς αὐθεντικὸ θαῦμα. Ἡ ἀντοχὴ τῶν πολλῶν συνδέεται ἄρρηκτα μὲ τὴ συμπεριφορὰ τοῦ ἑνός. Ὅτὰν ὁ ἡγέτης ὑποφέρει πρῶτος καὶ στερεῖται ἐθελοντικά, ὁ πόνος τῶν ἀκολουθούντων χάνει τὴν ἀδικία καὶ ἀποκτᾶ ἕνα βαθύτερο νόημα. Ἡ κοινὴ μοῖρα γεννᾶ μία ἀκατάβλητη ἀδελφοσύνη, ἱκανὴ νὰ μετακινήσει βουνά. Ὁ φόβος τοῦ θανάτου ὑποχωρεῖ μπροστὰ στὴ θέα μιᾶς ἀρχοντικῆς αὐτοθυσίας ποῦ μετατρέπει τὴ γυμνὴ ἐπιβίωση σὲ πράξη τιμῆς.
Στὴν ἐρημιὰ τῆς Γεδρωσίας, ὁ Μακεδόνας στρατηλάτης νικᾶ τὴν ἴδια τὴν ἀνθρώπινη ἀδυναμία, ἐπισημαίνοντας ὅτι ἡ ἀληθινὴ ἐξουσία ἀντλεῖται ἀποκλειστικὰ ἀπὸ τὴ δύναμη νὰ ἀρνεῖσαι πρῶτος ἐκεῖνο ποῦ ὅλοι στεροῦνται. Οἱ χυμένες σταγόνες γίνονται ἀστείρευτος ποταμὸς ἔμπνευσης, χαράζοντας στὴν ἄμμο μία αἰώνια ἀλήθεια.
Τὸ μεγαλεῖο ἑνὸς ἡγεμόνα δὲν ἀποτιμᾶται ἀπὸ τὸ μέγεθος τῶν κατακτήσεων οὔτε ἀπὸ τὰ σύμβολα τῆς ἐπιβολῆς, ἀλλὰ μετριέται ἀποκλειστικὰ μὲ τὸ μέτρο τῆς πλήρους, ἀνυπόκριτης συμμετοχῆς στὸν ἀνθρώπινο πόνο τῶν ὑπηκόων του.
Στὴ σιωπὴ τῆς ἐρήμου, ὁ Ἀλέξανδρος γίνεται κυριολεκτικὰ Μέγας, καθὼς ἀποδεικνύει ὅτι ἡ αὐθεντικὴ ἐξουσία εἶναι, ἐν τέλει, μία μέγιστη πράξη ταπεινότητας. Μία αἰώνια ὑπόμνηση ὅτι ὁ ἀληθινὸς ἡγετης ἄρχει, μόνο ὅταν ἔχει μάθει νὰ μοιράζεται ἀκόμη καὶ τὴ θνητότητα ἐκείνων ποῦ ὁδηγεῖ.
Δρ. Κωνσταντῖνος Ἀπ. Καραγιάννης
